Zomereczeem

Het is een vervelende kwaal: zomereczeem. Paarden met eczeem kunnen veel jeuk hebben en vragen dan extra verzorging. Eczeempaarden hebben daardoor een slechte naam gekregen. Maar eczeem is niet het einde van de wereld. Veel paarden met aanleg voor eczeem leiden een goed leven, en de extra kosten en extra tijd kunnen best meevallen.

Paarden met zomereczeem reageren allergisch op steken van een mugje (culicoïde). Dit mugje is vanaf het vroege voorjaar tot ongeveer oktober-november actief, afhankelijk van de weersomstandigheden. Je ziet de mugjes vooral met vochtig, wat drukkend weer, vooral tijdens zonsopgang en zonsondergang en vooral in bosrijke gebieden. Eczeemgevoelige paarden die gestoken worden krijgen jeuk, eerst vooral in de manen, staart en op de buiknaad. Paarden met ernstig eczeem kunnen ook op andere plaatsen van het lichaam jeuk krijgen.

Is er wat tegen eczeem te doen?
Eczeem zelf is niet te genezen. Je kunt wel voorkomen dat je paard gestoken wordt door hem te beschermen met een eczeemdeken, door je paard tijdens eczeemgevoelige tijden (rond zonsopgang en zonsondergang) op te stallen of door te kiezen voor een weinig bosrijk gebied. Deze maatregelen zijn natuurlijk niet altijd mogelijk. Dan kun je de gevolgen van eczeem zo goed mogelijk bestrijden met bijvoorbeeld antivliegenmiddelen, verzachtende crêmes, voedingssupplementen zoals knoflook of bepaalde oliën, enzovoort. Er zijn vele middelen op de markt. Er is niet één wondermiddel voor alle eczeempaarden, maar praktisch ieder paard reageert wel goed op een middel of een combinatie van middelen. Dat is een kwestie van uitproberen, in sommige gevallen met een lange adem.

Heeft ieder paard dat schuurt eczeem?
Nee, er is pas sprake van eczeem als je paard allergisch reageert op de steken van de culicoïde. Er ontstaat dan een ontstekingsreactie; de manenkam zwelt op (door vochtophoping), en je kunt vaak ribbels in de manenkam voelen. Paarden zonder eczeem kunnen bijvoorbeeld ook jeuk krijgen van insectensteken. De reactie is dan minder heftig.

Welke garanties heb ik als een paard als eczeemvrij wordt aangeboden?
Dat hangt er vanaf. De belangrijkste vraag die je dan moet stellen is: waar heeft het paard gestaan? Heeft het paard enkele jaren in een eczeemgebied gestaan, zonder extra maatregelen en heeft het niet geschuurd? Dan kun je aannemen dat het paard in ieder geval weinig gevoelig is voor eczeem. Veel paarden hebben aanleg voor eczeem. Die aanleg leidt pas tot de verschijnselen van eczeem als het paard langere tijd is blootgesteld aan de culicoïde-beten. Bovendien spelen waarschijnlijk nog andere factoren mee, zoals stress. Dus een paard dat onder gunstige omstandigheden gehouden is - in een eczeemvrij gebied, zonder te veel stress, goed gevoerd - zal niet geschuurd hebben en wordt dan als eczeemvrij aangeboden. Maar het is heel goed mogelijk dat dat paard in een eczeemgevoelig gebied binnen enkele jaren alsnog eczeem ontwikkelt.

Eens eczeem altijd eczeem?
Ja, de aanleg voor eczeem gaat helaas niet meer over. Maar dat wil niet zeggen dat een eczeempaard altijd een probleempaard is. Zeker paarden met licht eczeem, die nog niet zo lang bloot hebben gestaan aan de culicoïde-steken, kunnen een jeuk-vrij leven leiden als ze gehouden worden in een eczeemvrij gebied.

Wat is een eczeem-arm gebied?
De culicoïde-mugjes zijn vooral in bosrijke gebieden te vinden. In open gebieden waar het goed doorwaait hebben eczeempaarden meestal geen of weinig last van hun allergie. Paarden die om andere redenen jeuk hebben kunnen in een eczeem-arm gebied natuurlijk wel flink schuren, maar dat heeft dan niets met eczeem te maken. Bij schurende paarden wordt tegenwoordig nogal snel aan eczeem gedacht, soms ten onrechte.

Wat kost een eczeempaard aan extra tijd en geld?
Dat hangt vooral af van de ernst van het eczeem en het gebied waarin het paard staat. Bij een paard met licht eczeem is een eczeemdeken meestal afdoende. Die dekens kosten 100 tot 170 euro. De duurdere dekens gaan over het algemeen wat langer mee (vaak twee seizoenen) dan de goedkopere dekens. Als je paard veel speelt met andere paarden of als er meer eczemers in de wei staan, zal de deken nogal eens kapot zijn. Een beetje handigheid met een naaimachine is dan ook geen overbodige luxe. Je kunt ook kiezen uit allerlei eczeemmiddelen. Er zijn complete lijnen, zoals Ökozon en Cojosol, maar bij lichtere eczemers geven gewone vliegenmiddelen en verzachtende crêmes soms al voldoende resultaat. De kosten van het smeren kunnen erg oplopen. Je kunt het ook goedkoper oplossen door zelf eczeemmiddelen te mengen. Lichte eczemers hoef je meestal alleen op eczeemdagen in te smeren (vochtig, warm en wat drukkend weer). Eczeemgevoelige paarden in een zwaar eczeemgebied kun je beter iedere dag insmeren. En paarden waarbij het eczeem zich al ver ontwikkeld heeft, kun je het beste twee keer per dag insmeren. Het insmeren zelf kost niet zo veel tijd, dus als je toch iedere dag bij je paard bent, is een eczemer weinig extra werk.